Янгиликлар

04.12.2022

Сўнгги йилларда давлатимиз томонидан Ўзбекистон Республикасининг ҳудудида истиқомат қилувчи барча миллат ва элатларнинг тиллари, урф-одатлари ва анъаналари ҳурмат қилиниши таъминланмоқда ҳамда уларнинг ривожланиши учун шароит яратилиб, бу борадаги ишлар жадал равишда амалга оширилмоқда.Ўзбекистон Республикасида барча фуқаролар бир хил ҳуқуқ ва эркинликларга эга бўлиб, жинси, ирқи, миллати, тили, дини, ижтимоий келиб чиқиши, эътиқоди, шахси ва ижтимоий мавқеидан қатъи назар, қонун олдида тенглиги қонунан мустаҳкамлаб қўйилди.Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 19-моддасига асосан, Ўзбекистон Республикаси фуқароси ва давлат бир-бирига нисбатан бўлган ҳуқуқлари ва бурчлари билан ўзаро боғлиқдирлар. Фуқароларнинг Конституция ва қонунларда мустаҳкамлаб қўйилган ҳуқуқ ва эркинликлари дахлсиздир, улардан суд қарорисиз маҳрум этишга ёки уларни чеклаб қўйишга ҳеч ким ҳақли эмас.Конституциямизга назар солсак, унинг 7-боби шахсий ҳуқуқ ва эркинликларга бағишланган бўлиб, унга кўра, яшаш ҳуқуқи ҳар бир инсоннинг узвий ҳуқуқи ҳисобланади. Инсон ҳаётига суиқасд қилиш энг оғир жиноятдир. Ҳар ким эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига эга. Ҳеч ким қонунга асосланмаган ҳолда ҳибсга олиниши ёки қамоқда сақланиши мумкин эмас.Асосий қонунимизнинг 27-моддасида ҳар ким ўз шаъни ва обрўсига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига аралашишдан ҳимояланиш ва турар жойи дахлсизлиги ҳуқуқига эга-деб белгиланган.Ҳеч ким қонун назарда тутган ҳоллардан ва тартибдан ташқари бировнинг турар жойига кириши, тинтув ўтказиши ёки уни кўздан кечириши, ёзишмалар ва телефонда сўзлашувлар сирини ошкор қилиши мумкин эмас.Шунингдек, ҳар ким фикрлаш, сўз ва эътиқод эркинлиги ҳуқуқига эга. Ҳар ким ўзи истаган ахборотни излаш, олиш ва уни тарқатиш ҳуқуқига эга, амалдаги конституциявий тузумга қарши қаратилган ахборот ва қонун билан белгиланган бошқа чеклашлар бундан мустаснодир.

Асосий Қонуннинг 9-бобида фуқароларнинг иқтисодий ва ижтимоий ҳуқуқлари ҳақида сўз юритилиб, унга кўра, ҳар бир шахс мулкдор бўлишга ҳақли. Банкка қўйилган омонатлар сир тутилиши ва мерос ҳуқуқи қонун билан кафолатланади. Ҳар бир шахс меҳнат қилиш, эркин касб танлаш, адолатли меҳнат шароитларида ишлаш ва қонунда кўрсатилган тартибда ишсизликдан ҳимояланиш ҳуқуқига эгадир. Ҳар бир шахсга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органлари, мансабдор шахслар, жамоат бирлашмаларининг ғайриқонуний хатти-ҳаракатлари устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади.Бундан ташқари, Конституциянинг 11-боби фуқароларнинг бурчларига бағишланган бўлиб, унга мувофиқ, барча фуқаролар Конституцияда белгилаб қўйилган бурчларини бажарадилар.Яъни, фуқаролар Конституция ва қонунларга риоя этишга, бошқа кишиларнинг ҳуқуқлари эркинликлари, шаъни ва қадр-қимматини ҳурмат қилишга, Ўзбекистон халқининг тарихий, маънавий ва маданий меросини авайлаб асрашга, атроф табиий муҳитга эҳтиёткорона муносабатда бўлишга, шунингдек қонун билан белгиланган солиқлар ва маҳаллий йиғимларни тўлашга мажбурдирлар.

Б.Касимов,Фуқаролик ишлари бўйича Учқўрғон туманлараро судининг раиси

30.11.2022

УЙЧИ ТУМАНИДА УМУМИЙ ОВҚАТЛАНИШ МАҲСУЛОТЛАРИНИ МАХСУС АЖРАТИЛГАН ЖОЙЛАРДА СОТИШ ТАРТИБИ ТЎҒРИСИДА

Ўзбекистон Республикасининг "Маҳаллий давлат ҳокимияти

тўғрисида"ги Қонунининг 6, 25-моддаларига, Вазирлар Маҳкамасининг 2003

йил 13 февралдаги 75-сон қарори билан тасдиқланган "Ўзбекистон

Республикасида умумий овқатланиш маҳсулотларини (хизматларни) ишлаб

чиқариш ва сотиш қоидалари"нинг 23-бандига асосан,

ҚАРОР ҚИЛАМАН:

1. Уйчи туманида умумий овқатланиш маҳсулотларини махсус

ажратилган жойларда сотиш тартиби иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Уйчи туман санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат

саломатлиги бўлими (А.Нишанов), қурилиш бўлими (Б.Ўринов) умумий

овқатланиш маҳсулотларини махсус ажратилган жойларда сотиш тартибига

амал қилиниши устидан назорат ўрнатсин.

3. Ушбу қарор "Уйчинома" газетасининг навбатдаги сонида расман эълон

қилинсин ҳамда бир иш куни ичида ҳокимликнинг расмий веб-сайти

(uychi24.uz)га жойлаштирилсин.

4. Мазкур қарор расман эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач

кучга киради.

5. Мазкур қарордан норози шахслар юқори турувчи органга ёки судга

шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

6. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш туман ҳокимининг

ўринбосари А.Ғофуров зиммасига юклатилсин.

Туман ҳокими    Ш.МУСАЕВ.

2022 йил 30 ноябрь,

Уйчи шаҳарчаси.

Уйчи туман ҳокимининг 2022 йил 30 ноябрдаги 696-6-86-Q/22-сонли қарорига 1-илова

Уйчи туманида умумий овқатланиш маҳсулотларини махсус ажратилган

жойларда сотиш ТАРТИБИ

I. Умумий қоидалар

1. Ушбу тартиб Уйчи туманида умумий овқатланиш маҳсулотлари

(таомлари) айрим турларини махсус ажратилган жойларда сотиш тартиб-қоидаларини белгилайди.

2. Ушбу тартибда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

умумий овқатланиш маҳсулотлари (таомлари) айрим турлари —

масаллиғи уй шароитида ёки ваколатли орган томонидан махсус ажратилган

жойларда тайёрланиб, овқат пишириш воситаларида пишириладиган ва

сотиладиган донали таомлар (сомса, блинчик, чебурек, манти, хоним, сосискали

кулча, фаст-фуд ва бошқа донали таомлар);

махсус ажратилган жой — фаолият юритиш учун белгиланган тартибда

ажратилган, умумий овқатланиш маҳсулотлари (таомлари) айрим турлари

тайёрланадиган ва сотиладиган жой;

талабгор — уй шароитида ёки махсус ажратилган жойларда овқатланиш

жойларини ташкил этмасдан умумий овқатланиш маҳсулотлари (таомлари)

айрим турларини тайёрлаш ва сотиш истагини билдирган якка тартибдаги

тадбиркор;

махсус ваколатли орган — туман ҳокимлиги;

ваколатли давлат органлари — туман фавқулодда вазиятлар бўлими,

туман санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлими,

туман қурилиш бўлими;

жойлашиш схемаси — ваколатли орган томонидан махсус ажратилган

жойларнинг олдиндан тасдиқланган жойлашуви.

3. Умумий овқатланиш маҳсулотлари (таомлари) айрим турларини махсус

ажратилган жойларда овқатланиш ўринлари ташкил этмасдан донали тайёрлаш

ва сотиш хизмати якка тартибдаги тадбиркор сифатида рўйхатдан ўтган

жисмоний шахслар томонидан амалга оширилади.

II. Умумий овқатланиш маҳсулотларини (таомларини) махсус

ажратилган жойларда сотишнинг талаб ва шартлари

4. Талабгор ўзига тегишли бўлган жойда ёки тегишли ижара шартномаси

асосида уй шароитида ёки махсус ажратилган жойларда умумий овқатланиш

маҳсулотлари (таомлари) айрим турларини тайёрлаш ва сотиш бўйича хизмат

кўрсатади.

5. Ушбу хизмат кўрсатиш фаолияти билан шуғулланиш учун рухсатнома

талаб этилмайди.

6. Умумий овқатланиш маҳсулотлари (таомлари) айрим турларини,

донали тайёрлаш, пишириш ва сотиш учун махсус ажратилган жойлар енгил

конструктив қурилган ва шаҳарсозлик, санитария ва ёнғин хавфсизлиги

нормалари ва талабларига жавоб берадиган, озиқ-овқат маҳсулотларини

вақтинча сақлаш, масаллиқ тайёрлаш, пишириш ва персонал шахсий

гигиенасига риоя этиш имкониятига эга бўлиши керак.

7. Умумий овқатланиш маҳсулотлари (таомлари) айрим турларини махсус

ажратилган жойларда тайёрлаш ва сотишни амалга оширишнинг мажбурий

талаблари ва шартлари қуйидагилардан иборат:

санитария-гигиена нормаларига;

ёнғиндан сақланиш қоидаларига;

техника хавфсизлиги қоидаларига риоя қилиш.

8. Сотувчи сифатли ва яроқли маҳсулотлар сотилиши учун шахсан

жавобгар ҳисобланади.

9. Талабгорлар ва улар томонидан ёлланган ходимлар қонунчилик

ҳужжатларида белгиланган тартибда тиббий кўрикдан ўтишлари лозим.

10. Умумий овқатланиш маҳсулотлари (таомлари) айрим турлари уй

шароитида тайёрланса, овқат масаллиқлари вақтинча сақланиши, таом

тайёрланиши, пиширилиши жараёни ва фойдаланиладиган хоналар ҳамда

жиҳозлар санитария қоидалари ва гигиена нормаларига мувофиқлиги якка

тартибдаги тадбиркорнинг зиммасига юкланади.

11. Махсус ажратилган жойларда маиший чиқиндиларни йиғиш учун

қопқоқли чиқинди қутилари бўлиши лозим.

12. Умумий овқатланиш маҳсулотлари (таомлари) айрим турларини

ташкилотларнинг кириш йўлаклари, автомобиль тўхташ жойларида, бозор ва

савдо комплекси ҳудудида жойлашган савдо магазинларига кириш йўлларига

туташ жойлар, ҳожатхона, чиқиндихонага 25 метр ва ундан кам масофада

жойлашган ҳудудларда тайёрлаш ва сотишга йўл қўйилмайди.

13. Махсус ажратилган жойларда умумий овқатланиш маҳсулотлари

(таомлари) айрим турларини тайёрлаш ва сотиш давомида муҳандислик коммуникация тармоқларига уланиш талабгорлар томонидан қонунчилик

ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

14. Ушбу тартиб асосида фаолият олиб борувчи талабгорларнинг сони

чекланмайди.

III. Якунловчи қоидалар

15. Ушбу тартибга риоя этилишини назорат қилиш қонунчилик

ҳужжатларида белгиланган тартибда ваколатли давлат органлари томонидан

амалга оширилади.

16. Ушбу тартиб талабларини бузган айбдор шахслар қонунчилик

ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.

28.11.2022

Қишлоқ хўжалигида амалга ошириладиган ҳар бир агротехник тадбир келгуси мўл ҳосил учун мустаҳкам замин.

Барча фермер хўжаликларида агротехник тадбирларни ташкил этиш бўйича тизимли иш олиб борилмоқда. "Маликов Алибек" ФХда кузги ҳайдов ишлари якунланмоқда. "Муҳаммадшокир" ФХда ғаллани суғориш ишлари олиб борилмокда. "Шарифахон Маъсудабону" ФХда ғалла майдонларини ғўзапоядан тозалаш ишлари давом этмоқда.

25.11.2022

Bugungi kunga kelib mamlakatimizda bir qator islohotlar amalga oshirib kelinayotganligi barchamizga birdek ma`lum. Shuningdek fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish bo`yicha fuqarolarga keng qulayliklar yaratish maqsadida bir qator yangiliklar yaratilmoqda.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Fuqarolarning huquq va erkinliklarini ta’minlash hamda huquqiy xizmat ko‘rsatishda adliya organlari va muassasalari faoliyati samaradorligini yanada oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2022-yil 17-martdagi PF-89-son Farmoniga muvofiq, aholiga fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish bilan bog‘liq davlat xizmatlarini yanada oson va qulay shart-sharoitlarda ko‘rsatish, tug‘ilganlik holatlarini esa o‘z vaqtida qayd etish, nikoh tuzish va nikohdan ajralganlik holatlarini qayd etishda ortiqcha ovoragarchiliklarning oldini olish hamda fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari xodimlari o‘rtasida korrupsiyaviy holatlarni va ayniqsa, undagi navbatlarni bartaraf etish, qolaversa, fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish tartiblarini yanada takomillashtirish maqsadida, Vazirlar Mahkamasining 540-sonli FUQAROLIK HOLATI DALOLATNOMALARINI YOZISH TARTIBLARINI YANADA TAKOMILLASHTIRISH CHORA-TADBIRLARI TO‘G‘RISIDAgi qarori2022 yil 28 sentabr kuni qabul qilindi.Ushbu qraor mohiyatidan kelib chiqib shuni aytish mumkinki 2023 yil 01 yanvardan boshlab Toshkent shahri hududida tug‘ilganlikni tibbiyot muassasalari orqali fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish bo‘limlarida qayd etish tartibi yo`lga qo`yiladi hamda bu amaliyot 2023-yil 1-iyundan boshlab butun respublika hududi bo`yicha joriy etilishi ma`lum qilindi. Buning natijasi o`laroq tug`ilishni qayd etish jarayonlari yanada soddalashadi fuqarolarga birmuncha ovvoragarchiliklar oldi olinadi asosiysi tug`ilishi rasmiylashtirish tibbiyot muassasi o`zining electron tizimiga onaning tuqqanligi haqidagi ma`lumotni kiritishi bilan FHDY bo`limlarining electron tizimida ushbu ma`lumotlar darhol shakllanadi va ma`lumotlar to`g`riligi tekshirilib tug`ilish dalolatnoma yozuvi qayd etiladi. Qolaversa,tug‘ilganlik holati fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish bo‘limlarida qayd qilinganligi haqida tibbiyot muassasalari tomonidan QR-kod (matrik shtrixli kod) tasviri tushirilgan ma’lumotnoma beriladi va ushbu ma’lumotnoma tug‘ilganlik haqidagi gerbli guvohnomaga tenglashtiriladi hamda davlat organlari va tashkilotlar tomonidan qabul qilishni rad etish qat’iyan taqiqlanadi.Tug‘ilganlik haqidagi gerbli guvohnoma fuqarolarning istalgan vaqtdagi murojaatlariga asosan, fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish bo‘limlari tomonidan belgilangan miqdordagi gerb yig‘imi undirilgan holda rasmiylashtirib beriladi.Nigoraxon Dosbayeva,Uychi tuman Adliya bo`limining FHDY bo`limi mudiri

24.11.2022

O‘zbekiston Respublikasi “Fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti to‘g‘risida”gi qonunining 7-moddasiga asosan, yoshga doir pensiya olish huquqiga erkaklar 60 yoshga to‘lganda va ish stajlari kamida 25 yil bo‘lgan taqdirda, ayollar 55 yoshga to‘lganda va ish stajlari kamida 20 yil bo‘lgan taqdirda ega bo‘ladilar.“Fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti to‘g‘risida”gi Qonun 14-moddasiga muvofiq Erkaklar ish staji (kamida) 25 yil bo‘lgan taqdirda 58 yoshdan, ayollar ish staji (kamida) 20 yil bo‘lgan taqdirda 53 yoshdan, ya’ni belgilangan yoshdan ikki yil oldin yoshga doir pensiyaga chiqish huquqiga “ishsiz” deb e’tirof etilganda ega bo‘ladilar. Ushbu toifaga texnologiyadagi, ishlab chiqarish va mehnatni tashkil etishdagi o‘zgarishlar, xodimlar soni (shtati) yoki ish xususiyatining o‘zgarishiga olib kelgan ishlar hajmining qisqarganligi yoxud korxonaning tugatilganligi munosabati bilan ishdan ozod etilgan va ishsiz deb e’tirof etilgan shaxslar kiradi. Fuqarolar muddatidan oldin yoshga doir pensiyaga chiqishlari uchun Pensiya jamg‘armasi tuman (shahar) bo‘limiga zarur hujjatlarga qo‘shimcha ravishda O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi tuman (shahar) Aholi bandligiga ko‘maklashish markazining shaxsni ishsiz deb e’tirof etish to‘g‘risidagi taqdimnomasini taqdim etishi lozim. Texnologiyadagi, ishlab chiqarish va mehnatni tashkil etishdagi o‘zgarishlar, xodimlar soni (shtati) yoki ish xususiyatining o‘zgarishiga olib kelgan ishlar hajmining qisqarganligi yoxud korxonaning tugatilganligi munosabati bilan ishdan ozod etilgan fuqarolarni ishsiz deb e’tirof etish O‘zbekiston Respublikasi ijtimoiy ta’minot vazirligi va Mehnat vazirligining 30.11.1998 yildagi 2274/4 va 1235/04-1-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Alohida asoslarga ko‘ra mehnat shartnomasi bekor qilinganda ishdan bo‘shatilgan xodimlarga muddatidan oldin pensiya tayinlash tartibi to‘g‘risida Yo‘riqnoma” bilan tartibga solinadi. Unga asosan, Bandlikka ko‘maklashish markazi tomonidan ishsiz deb e’tirof etilgan va muddatidan oldin yoshga doir pensiyaga chiqish huquqiga ega bo‘lgan fuqarolarga taqdimnoma rasmiylashtiradi va 5 kun muddat ichida tegishli byudjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasining tuman (shahar) bo‘limiga topshiradi. Bandlikka ko‘maklashish markazi tomonidan berilgan taqdimnoma, byudjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasining tuman (shahar) bo‘limi tomonidan muddatidan oldin yoshga doir pensiya tayinlashga asos bo‘lib hisoblanadi.Fuqarolarning muddatidan oldin pensiyaga chiqish huquqi O‘zbekiston Respublikasining “Aholini ish bilan ta’minlash to‘g‘risida”gi qonunining 25-moddasida ham mustahkamlangan.I.Rahimov,Uychi tuman Adliya bolimi Yuridik xizmat korsatish markazi bosh yuristkonsulti.